Online EMDR Nasıl Yapılır?

Çevrim İçi EMDR Nasıl Yapılır?

EMDR yani Sistematik Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Terapisi; EMDR ile ilgili temel eğitimleri almış bir EMDR Terapisti eşliğinde dijital ortamda, çevrim içi olarak uygulanmaktadır. Son on yıldaki gelişmelere paralel olarak sanal ortamlar aracılığıyla çok daha geniş kitlelere daha hızlı erişim sağlamak mümkün olmuştur. Özellikle Covit 19 Pandemisi ile online ortamların kullanımı yaygınlaşmıştır. Fiziksel olanakların kısıtlı olduğu, hızla müdahale etmek gereken olaylarda artık EMDR Yaklaşımının hemen bütün uygulamaları güvenle yapılmaktadır.

Online EMDR Uygulamalarından başlıcaları;

• Standart EMDR Protokolü
• Çocuk ve ergenlerle, ailelerine yönelik online EMDR Uygulamaları,
• Yakın tarihli, akut olaylara dair EMDR R-TEP (Recent Traumatic Episode Protocol) İzmir, Elazığ, Maraş depremlerinde, sel felaketlerinde yaygın olarak kullanılmıştır.
• Toplumsal travmalarda daha geniş kitlelere ulaşabilmek için EMDR G-TEP (Group Traumatic Episode Protocol) kullanıldı. Özellikle Maraş 2023 depreminde sıklıkla kullanılmıştır.
• Online uygulamaları kolaylaştırmak üzere özel aplikasyon ve yazılımlar aracılığıyla görsel ve işitsel Bilateral Uyarım kaynakları da kullanılmaktadır.

Online EMDR Hangi Durumlarda Kullanılabilir?

• Yakın tarihli zorlayıcı yaşam olayları, trafik kazası, yangın, cinsel saldırı, vb. her türlü zorlayıcı durumlar,
• Günlük yaşamı kısıtlayıcı takıntı, zorlantı, mükemmeliyetçilik, erteleme, kararsızlık, karamsarlık sorunları,
• Duygu yönetiminde yaşanan her türlü güçlük; öfke, korku, panik, endişe, çökkünlük gibi sorunlar,
• Performansa bağlı sınav, sunum kaygıları,
• Yakın ilişkilerde yaşanan çatışma ve krizler,
• Kayıp ve yas ile ilgili her türlü zorlayıcı durumlar,
• Özgüven, öz değer ve kronik mutsuzluk deneyimleri,
• Geçmiş aile ile ilgili çocukluk çağı travmaları,
• Düşük, gebelik ve doğum ile ilgili durumlar,
• Aşk ve iş ilişkilerine bağlı sorunlar (Love Bombing, ghostlanmak, gaslighting gibi manipülasyon ve mobing’e maruz kalma)
• Kedi, uçak, kapalı alan fobisi gibi panik yaratan durumlarla başa çıkma,
• Kişilik yapısından kaynaklanan ilişki, iletişim, duygu ve dürtü düzenleme sorunları.

Online olarak, yüz yüze çalışılabilen hemen her türlü sorunun varlığında EMDR etkin olarak kullanılmaktadır. EMDR yaklaşımına göre sorun; geçmiş deneyimlerden kaynaklı yeterince işlenememiş anılardır. Geçmiş anı ağlarındaki işlenmemiş malzeme semptomlara yol açmaktadır. Dolayısıyla; ister yakın tarihli, ister çocukluk çağıyla ilgili gelişimsel travmalar ve onlarla ilgili takıntılar, depresyon, kaygı bozukluğu, ilişki sorunları, günlük yaşama dair zorlanmalar olsun, hepsiyle güvenli biçimde çalışmak mümkündür. EMDR görünenle değil, görünenin altında yatan yani ağacın kökündeki problemi tespit edip, müdahale etmeye izin veren bir yaklaşımdır.

Standart Bir EMDR Uygulaması Nasıl Yapılır?

Hazırlık Aşaması; Tıpkı yüz yüze görüşmelerde olduğu gibi EMDR uygulaması için hazırlık yapılır. Danışanın mevcut sorununa kaynaklık edebilecek önemli yaşam olaylarını görmek için anamnez alınır. Kişinin bugüne kadar ki baş etme ve problem çözmeye dair güçlü ve zorlandığı alanlar tespit edilmeye çalışılır.

Online EMDR yapabilmek için vakanın formüle edilmesi, danışanın içsel ve dışsal kaynaklarının haritasının gerektiği ölçüde çıkarılması gerekir.

Hazırlık aşamasının diğer adımında; danışanın travmatik anı ağlarına erişimi sağlandığında, tolere edebileceği Güvenli Alan, Huzurlu yer, Konteynır, kelebek kucaklaması gibi stabilizasyon yöntemlerini öğrenmesi ve uygulaması için çalışılır. Tıpkı fiziki bir ameliyat öncesi yapılan hazırlıklar gibi danışanın adaptasyon için hazırlanması gerekir. Anılar işlenirken yaşanabilecek rahatsızlıkları tolere edebilmek danışmanlık başarısı açısından çok önemlidir.

EMDR için vakanın formüle edilmesi ve bir müdahale planının çıkarılması en önemli adımlardan biridir. Mesele sadece çift yönlü uyarım (Bilateral Stimülasyon BLS) ile duyarsızlaştırmak değildir. Bugün ki sorunlara kaynaklık edecek anıların tespit edilmesi, kişinin bugün ve gelecek için süreçten beklenti ve hedeflerinin ortaya çıkarılması gerekir. Elbette bir plan dahilinde çalışmak başarıyı getirecektir. Danışan ile beraber nerden ve hangi BLS yöntemiyle çalışılacağı kararlaştırılmalıdır.

Online EMDR yapabilmek için danışana EMDR ve işleyişi ile ilgili Psiko eğitimin verilmiş olması şarttır. Açıklama yapmadan, onam almadan direkt uygulamaya geçilemez.

Danışan ile birlikte bazen ekrandan görsel uyaran, bazen de kulaklıkla işitsel uyaran kullanılabilir. Uygulama da çoğu kere Bilateral Uyarımı, kişinin kendisine kelebek kucaklaması ya da dizlerine tıp tıp ile yapmak mümkündür. Ekrandan danışman danışana göz uyarısı yapabilir. İyi bir uyum için genellikle uzman ve danışan ile birlikte kelebek kucaklaması ya da tapping yapar.

EMDR Terapisinin Duyarsızlaştırma Aşamasında; danışanın anı ağına erişimini desteklemek için beden duyumu, duygu, negatif inanç gibi hafıza unsurlarına odaklanmaya teşvik eder. Bu süreç bir film izlemeye benzetilebilir. Sahne bazen değişir, bazen değişmez. Danışman,Bilateral uyarım setleri arasında danışanı durdurur. Değişim olup olmadığını sorar. Olması gereken diye bir şey yoktur. İşleme ilerledikçe önce anıların duygusal ve bedensel yükü hafifler. Düşünceler değişir. Bakış açısı farklılaşmaya başlar. Travmatik anı materyali artık eskisi gibi rahatsız etmemeye başlar. İyi bir EMDR Terapisti bütün bu süreçlerde danışanı dikkatle takip eder. İşlemenin takıldığı yerlerde küçük Bilişsel müdahaleler yapar. Akışın devam etmesi, tıkanmanın açılabilmesi için. EMDR yaklaşımında uzun uzun konuşma ve yorumlar kullanılmaz. Asıl olan kişinin zihinsel kapasitesinin uyarılarak, kendisinin çözüme ulaşmasıdır.

EMDR Terapisinin Yeniden İşleme aşamasında; anı artık rahatsız etmez. Kişi geçmişteki deneyimle ilgili yeni pozitif bilgilere ve bakış açısına erişir. Başlangıçta “tehlikedeyim” inancına sahip biri söz konusu travmatik deneyim işlendikten sonra “geçti, artık güvendeyim” gibi pozitif bir inanca sahip olur.

Beden tarama aşamasında ise; çalışılan travmatik anının tamamen temizlendiğinden emin olmak için bedensel tarama yapılır.Erişilemeyen malzeme olup olmadığı araştırılır. Varsa çalışmaya devam edilir.

Kapanış; Tamamlanmış ve Tamamlanmamış seans prosedürlerine göre yapılır. EMDR Terapisinin temel olan 8 aşaması online EMDR uygulamalarında da aynı şekildedir. Danışanın ihtiyaçlarına göre uygulamada küçük farklılıklar olabilir.

Online EMDR Terapisti Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler?

Akredite EMDR Eğitimlerini almış psikiyatr, Klinik Psikolog, Psikolog, Çift Aile Terapisti, Sosyal Hizmet Uzmanı, Psikolojik danışmanlardan destek alınabilir. Uzmanların eğitim aldığı kurum ve dernekten araştırılması önerilir. 6 tam günde alınan eğitimleri 1 günde verdiğini iddia edenlerden uzak durulmalıdır. Türkiye de EMDR Eğitimlerini verme izni bulunan kurum EMDR Türkiye Derneğidir.

EMDR Terapisi eğitimi farklı aşamalardan geçilerek alınmaktadır. Başlangıç düzeyi 1. Seviye eğitimidir. Sonraki 2. Seviye gelişim seviyesi eğitimidir. Bu süreçlerde mutlaka mesleki gelişim için süpervizyon alınması gereklidir.

EMDR Derneği Akreditasyon komitesinin uygun gördüğü minimum vaka deneyimi ve süpervizyonlardan sonra Avrupa EMDR Derneği tarafından onaylanan Akredite EMDR Terapisti Sertifikası olan uzmanlar EMDR Türkiye Derneğinin web sitesinden bulunabilir.https://www.emdr-tr.org/meryem-gul-eren/

Seçilecek uzmanın eğitim, deneyim ve özel çalışma alanlarına bakılmalıdır. Yeme bozuklukları, bağımlılık ya da kişilik problemleri farklı çalışma alanlarıdır. Uzmana çekinmeden sormak ve bilgilenmek önerilir.

Online EMDR Terapisi Diğer Yöntemler İle Birleştirilebilir Mi?

EMDR kanıta dayalı, bilimsel araştırmalarca desteklenmiş nörobiyoljik temele ve teoriye dayanan bir yaklaşımdır. Bilişsel Davranış Terapisi (BDT) Şema Terapisi, Meta Koğnitif Terapi, Sanat Terapisi gibi yaklaşımlarla entegre edilerek çalışılabilir. Ancak EMDR ın etkinliği kanıtlanmış olan standart protokollerine sadık kalınarak entegre edilmesi gereklidir. Rastgele, eklektik yaklaşımlar tercih edilmez.

Online EMDR Uygulamalarında Riskli durumlar?

Ağır psikotik, depresif, manik atakların eşlik ettiği vakaların, danışan henüz stabil değilken online olarak görülmesi uygun olmayabilir. Ağır kişilik bozukluklarının, dissosiyatif semptomların, kendine ve başkalarına zarar verme dürtülerinin yoğun olduğu durumlarda yüz yüze görüşmeler ve ekip desteği tercih edilebilir. Online dışında seçenek yoksa ek tedbirler alınmalıdır.